นกน้อยในไร่ส้ม

คอลัมน์ : เดลี่ไทม์

วันที่ 5 มีนาคม ของทุกปี ถูกกำหนดให้เป็น

“วันนักข่าว”

เป็นวันที่ระลึกถึงการก่อตั้ง สมาคมนักข่าวแห่งประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2498 โดยนักข่าวหนังสือพิมพ์รุ่นบุกเบิก ที่ร่วมกันสร้างองค์กรวิชาชีพของคนข่าวขึ้นมา

ในอดีต วันนักข่าวไม่ได้เป็นเพียงวันเชิงสัญลักษณ์

แต่มีธรรมเนียมที่คนข่าวรู้กันดี คือ วันที่ 6 มีนาคม หนังสือพิมพ์จะงดวางแผงหนึ่งวัน เพื่อให้นักข่าวได้ร่วมทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้เพื่อนร่วมวิชาชีพที่ล่วงลับ และพบปะกันอย่างพี่น้องของเหล่า นกน้อยในไร่ส้ม

กาลเวลาผ่านไป

สมาคมนักข่าวแห่งประเทศไทยได้พัฒนาเป็น สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย

ขณะเดียวกัน โครงสร้างวิชาชีพสื่อก็เติบโตขึ้น มีการก่อตั้ง สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็น สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ รวมถึงสมาคมผู้ผลิตสื่อออนไลน์ในยุคดิจิทัล

เทคโนโลยีเปลี่ยนไป

แพลตฟอร์มเปลี่ยนไป

โลกข่าวเปลี่ยนไป

สำคัญคือ

วิชาชีพนักข่าว เปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้นมากแค่ไหน

บางช่วงเวลา เราเห็นข่าวดรามามากกว่าข่าวสืบสวน

เห็นการแข่งขันเรื่องความเร็ว มากกว่าการแข่งขันเรื่องความจริง

นักข่าวจำนวนไม่น้อยยังคงถูกใช้เป็นเครื่องมือของแหล่งข่าวการเมือง

บางข่าวถูกป้อนมาเพื่อสร้างภาพ

บางข่าวถูกใช้เพื่อโจมตีฝ่ายตรงข้าม

และบางครั้ง

เรื่องที่ไม่ถูกต้อง กลับถูกทำให้ดูเหมือนเป็นเรื่องปกติ

ภาพของนักข่าวที่นั่งรอดักสัมภาษณ์

หรือวิ่งแข่งกันรายงานกระแสข่าวรายวัน

กลายเป็นภาพชินตาของวงการ

แค่มีโทรศัพท์ ไปยื่นไลฟ์ ถ่ายภาพ ลง เฟซบุ๊ก ก็อ้างตนเป็นนักข่าว

มันคือโลกข่าวสารที่ ไร้พรมแดน

ที่องค์กรสื่อยังไม่ยอมรับว่าเป็น สื่อมวลชน

แต่ข่าวเชิงสืบสวนที่เปิดโปงความจริงเชิงลึก

กลับมีให้เห็นน้อยลง

ที่น่าเศร้ากว่านั้นคือ

บางครั้งหลังทำข่าวเสร็จ ยังมีคนในวิชาชีพเดินไป  ขอเงินแหล่งข่าว

พฤติกรรมเช่นนี้น่าจะมีอยู่จริง

ทั้งที่ไม่ใช่การทำโฆษณา

พฤติกรรมที่ทำลายศักดิ์ศรีของวิชาชีพอย่างเงียบ ๆ

ทั้งที่ความจริงแล้ว

สื่อมวลชนคือหนึ่งใน เสาหลักของสังคมประชาธิปไตย

หน้าที่ของสื่อคือ

การตรวจสอบอำนาจ

นำเสนอข้อเท็จจริง

และยืนอยู่บนหลัก จรรยาบรรณของวิชาชีพ

สำหรับผู้เขียนเอง

คิดเสมอว่า

ถ้าอยาก รวยเงิน

อย่ามาเป็นนักข่าว

แต่ถ้าอยาก รวยปัญญา

อยากเห็นโลกกว้าง

และอยากมีเกียรติของการทำหน้าที่เพื่อสังคม

นั่นแหละคือ รางวัลของวิชาชีพนี้

วิชาชีพที่คนข่าวรุ่นก่อนเรียกตัวเองว่า

นกน้อยในไร่ส้ม

ผู้เขียนก็ยังตั้งใจว่า

จะทำข่าวตามความจริง

ทั้งติ ทั้งชม ตามบริบทของข้อเท็จจริง

โดยไม่ต้องให้ใครต้องพูดว่า

อ้าว…นักข่าวคนนั้นมาอีกแล้ว หลบก่อน