เวลาเราเปิดไฟที่บ้าน เคยสงสัยไหมว่าไฟฟ้ามาจากไหน ใครส่งมาถึงบ้านเรา แล้วถ้าโรงไฟฟ้าแห่งหนึ่งหยุดเดินเครื่อง จะมีไฟจากไหนมาจ่ายให้เราได้ใช้  

จะพาย้อนกลับไปดูจุดเริ่มต้นของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย กระทั้งเหตุผลที่ต้องสร้างโรงไฟฟ้าพระนครใต้ขึ้นที่สมุทรปราการ

ไทยเริ่มมีไฟฟ้าใช้ตั้งแต่ปี 2427 โดยไฟฟ้าดวงแรกสว่างขึ้นที่พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท  ต่อมาในปี 2457 โรงไฟฟ้าสามเสนเริ่มจ่ายไฟในพระนครและธนบุรี ร่วมกับโรงไฟฟ้าวัดเลียบที่ให้บริการอยู่ก่อนแล้ว เมื่อเมืองขยายตัวและมีผู้ใช้ไฟเพิ่มขึ้น การผลิตไฟฟ้าจึงต้องขยายตาม และต้องมีสายส่งเชื่อมแหล่งผลิตกับพื้นที่ ที่ต้องการใช้ไฟ

1 พฤษภาคม 2512 รัฐบาลรวมการไฟฟ้ายันฮี การลิกไนท์ และการไฟฟ้าตะวันออกเฉียงเหนือ เข้าเป็น การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือ กฟผ. ทำหน้าที่ผลิตและจัดหาไฟฟ้า แล้วส่งผ่านสายส่งแรงสูงไปยังระบบจำหน่าย 

สำหรับการไฟฟ้านครหลวง หรือ กฟน. รับหน้าที่จ่ายไฟถึงผู้ใช้ในกรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการ ขณะที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค หรือ กฟภ. ดูแลต่างจังหวัด

โรงไฟฟ้าพระนครใต้ เริ่มก่อนตั้ง กฟผ. คณะรัฐมนตรีอนุมัติโครงการเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2510 เวลานั้นไทยมีแหล่งผลิตไฟฟ้าขนาดใหญ่เพียงสองแห่ง คือโรงไฟฟ้าพระนครเหนือและโรงไฟฟ้าเขื่อนภูมิพล ส่วนโรงไฟฟ้าแห่งใหม่ที่สมุทรปราการ จึงเข้ามาเพิ่มกำลังผลิตให้ทันกับความต้องการใช้ไฟที่สูงขึ้น เพื่อรองรับการขยายตัวของภาคอุตสาหกรรมทางตอนใต้ของกรุงเทพฯ และช่วยลดปัญหาไฟตกไฟดับในพื้นที่

โรงไฟฟ้าพระนครใต้จึงเป็นกำลังสำรองช่วยผลิตไฟ เผื่อไว้แม้ในวันที่จ่ายไฟได้ตามปกติ เพราะถ้าโรงไฟฟ้าบางแห่งหยุดซ่อมหรือขัดข้อง ศูนย์ควบคุมระบบไฟฟ้าจะได้ปรับการเดินเครื่องของแหล่งผลิตที่พร้อมจ่ายให้เพียงพอกับความต้องการ ไฟฟ้าพระนครใต้เป็นหนึ่งในแหล่งผลิตที่ช่วยเสริมความมั่นคงให้ระบบนี้

6 พฤศจิกายน 2515 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีเปิดโรงไฟฟ้าพระนครใต้ เมื่อถึงวันครบรอบ 54 ปี ในวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 กฟผ. จัดพิธีน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณและความทุ่มเทของผู้ปฏิบัติงานรุ่นก่อน โดยมีนายกิตติ ศุกร์แดง ผู้อำนวยการโรงไฟฟ้าพระนครใต้ ต้อนรับผู้ร่วมงาน และมีนางสุชานันท์ ศุภราช พลังงานจังหวัดสมุทรปราการ เข้าร่วมพิธี

ช่วงเช้า นายสุทธิพงษ์ เฉลิมเกียรติ ผู้ช่วยผู้ว่าการผลิตไฟฟ้า 1 เป็นประธานนำผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานทั้งในอดีตและปัจจุบันสักการะหลวงพ่อเจ็ดกษัตริย์ ศาลพระภูมิชัยมงคล และศาลตายาย ก่อนประกอบพิธีสงฆ์ โดยนิมนต์พระสงฆ์ 9 รูปจากวัดบางโปรง วัดบางหัวเสือ และวัดบางนางเกรง

เมื่อมองจากบ้านของผู้ใช้ไฟ พระนครใต้คือส่วนหนึ่งของระบบที่ช่วยให้มีไฟใช้ต่อเนื่อง แต่เมื่อมองจากชุมชนบางโปรง โรงไฟฟ้าแห่งนี้คือเพื่อนบ้านที่อยู่ร่วมกันมานานกว่าครึ่งศตวรรษ การที่คนจากวัด โรงเรียน และชุมชนมาร่วมงานกับคนทำงานโรงไฟฟ้าหลายรุ่น

 จึงเป็นอีกเรื่องราวของวันครบรอบที่ถือกำเนิดผลิตไฟแสงสว่างให้พี่น้องประชาชนมาจนวันนี้